ZESPÓŁ SUCHEGO OKA – CHOROBA CYWILIZACYJNA

Zespół suchego oka (ZSO) – inaczej nazywany kseroftalmią – to coraz powszechniej występująca dolegliwość związana z nieprawidłowym nawilżeniem powierzchni oczu przez tak zwany film łzowy. Ze względu na fakt, że istnieje kilka potencjalnych przyczyn jego
wystąpienia, mianem ZSO określa się wieloczynnikową grupę schorzeń skutkujących wysychaniem spojówek i rogówki. Pozbawiony naturalnej bariery ochronnej narząd wzroku staje się podatny na uszkodzenia mechaniczne oraz wystawiony na zwiększone ryzyko wystąpienia infekcji bakteryjnych, wirusowych czy grzybiczych.

.

ZESPÓŁ SUCHEGO OKA - PRZYCZYNY WYSTĘPOWANIA

Ze względu na stały wzrost odsetka osób dotkniętych tym problemem zespół suchego oka zaczęto zaliczać do tak zwanych chorób cywilizacyjnych. Jego rozwojowi sprzyjają czynniki:

  • związane z naszą aktywnością, takie jak długotrwałe narażenie na sztuczne światło – zwłaszcza monitorów: telewizora, komputera, telefonu komórkowego – czy zaburzona higiena snu
  • oraz czynniki środowiskowe – np. zanieczyszczenie i zapylenie powietrza.

 

Jest on również skorelowany z niektórymi chorobami autoimmunologicznymi, alergicznymi, dermatologicznymi, neurologicznymi, a także ze starzeniem się organizmu i związanymi z tym zmianami hormonalnymi – ZSO często diagnozuje się np. u kobiet w okresie menopauzalnym. Jego przyczyną bywa także stosowanie różnego rodzaju leków – między innymi antykoncepcyjnych czy przeciwdepresyjnych. Oznacza to, że nie istnieje jedna, bezwzględna przyczyna wystąpienia tej dolegliwości – a tym samym jest ona trudna w leczeniu.

DYSFUNKCJA GRUCZOŁÓW MEIBOMA

Jednym z najczęściej występujących problemów łączonych z ZSO jest dysfunkcja gruczołów tarczkowych – inaczej nazywanych gruczołami Meiboma. Są to maleńkie struktury, których funkcją jest produkowanie łojowej wydzieliny chroniącej oczy przed naruszeniem filmu łzowego i utratą wilgotności oraz utrzymującej szczelność powiek, gdy są zamknięte. W przypadku zaburzenia ich funkcjonowania oko jest podatne na wysychanie oraz podrażnienia.

ODCZUCIA TOWARZYSZĄCE ZSO

Pacjenci, u których zdiagnozowano zespół suchego oka, skarżą się na takie problemy jak:

  • przekrwienie oczu,
  • poczucie „piasku” pod powiekami,
  • pieczenie i suchość,
  • uczucie występowania ciała obcego,
  • zaburzenia ostrości widzenia,
  • ale również (paradoksalnie) nadmierne łzawienie i zmęczenie oczu.

ZESPÓŁ SUCHEGO OKA – DIAGNOSTYKA

Warto podkreślić, że objawy ZSO mogą się cyklicznie nasilać – sprzyja im przede wszystkim otoczenie, w jakim się znajdujemy. Wysoka lub zbyt niska temperatura, niski poziom wilgotności powietrza, przebywanie w intensywnie wentylowanych, ogrzewanych czy klimatyzowanych pomieszczeniach – to warunki sprzyjające zintensyfikowaniu dolegliwości. Nasilają się one również wieczorem – czemu sprzyja wielogodzinna praca oraz ekspozycja na wymienione czynniki środowiskowe. W przypadku zauważenia u siebie opisanych wcześniej problemów, należy skierować się do lekarza i poddać badaniom diagnostycznym.

Ważne jest, aby nie lekceważyć objawów i jak najszybciej rozpocząć leczenie, bowiem zespół suchego oka niepoddany leczeniu skutkuje z czasem poważnymi powikłaniami, w tym nawet zaburzeniem widzenia! 

Podczas wizyty lekarz przeprowadzi z nami wywiad na temat ogólnego stanu zdrowia oraz zauważonych przez nas problemów, a następnie zrealizuje stosowne badania.

  • Przede wszystkim oceni poziom nawilżenia oczu – czyli tzw. film łzowy. Jest to cieniutka emulsyjna powłoka pełniąca funkcję ochronną i odżywczą, dzięki której rogówka jest zabezpieczona przed wysychaniem i podrażnieniami mechanicznymi. Badanie czasu przerwania filmu łzowego jest nieinwazyjne i bezbolesne. U osoby ze zdiagnozowanym ZSO może wykazać punktowe ubytki nabłonka rogówki oraz przerwanie filmu łzowego.
  • Kolejnym badaniem jest OCT – czyli optyczna koherentna tomografia, umożliwiająca zmierzenie parametrów tzw. menisku łzowego (filmu zgromadzonego przy brzegach górnych i dolnych powiek): jego głębokości, wysokości oraz przekroju powierzchni.
  • Natomiast trzecim jest badanie fałdów spojówki (LIPCOF – lid parallel conjunctival folds) równoległych do krawędzi powiek, które mogą wystąpić u chorych.

W przypadku zdiagnozowania ZSO, lekarz zaleca stosowne leczenie. Obecnie jednymi z najnowszych sposobów niwelowania tego schorzenia są zabiegi:

  • IPL (Intense Pulse Light) bazujące na świetle pulsacyjnym
  • oraz LipiFlow, wykorzystujące ciepło oraz stymulację mechaniczną.

Oba mają za zadanie działać na opisane wcześniej gruczoły Meiboma – produkujące lipidowy komponent łez – niwelując ich dysfunkcję. Pozwala to na przywrócenie prawidłowego składu filmu łzowego – i zmniejszenie jego odparowywania. Jest to bezinwazyjna i delikatna metoda, przywracająca pacjentom komfort. Zapraszam Państwa serdecznie na konsultacje i wymienione zabiegi, które obecnie realizuję w placówce okulistycznej w Mikołowie.